Volg Duurzaamnieuws op Google News | Discover | of als voorkeursbron op Google
In de baai van Nouadhibou liggen meer dan 300 scheepswrakken. Een deel is al weggehaald, maar de achtergebleven schepen blijven een risico voor het zeeleven.
Roestende scheepswrakken liggen in de baai bij Nouadhibou, Mauritanië. Beeld: Sebastián Losada, CC BY-SA 2.0, via Wikimedia Commons.
Een oude auto breng je naar de sloop; een afgedankt schip vraagt om bergingswerk. Bij de Mauritaanse stad Nouadhibou stapelden zulke schepen zich sinds de jaren tachtig op; ze hinderen de scheepvaart en uit de rottende rompen lekken olie en verf. Een door Europese en Mauritaanse partners gefinancierd opruimproject van 28 miljoen euro heeft 57 wrakken laten verwijderen. Tegelijk verdienen bewoners en bedrijven in Nouadhibou aan de ontmanteling en de handel in oud ijzer.
De schepen liggen tot ver buiten de stad
Op zo’n 7 mijl ten zuiden van Nouadhibou liggen schepen die ooit ieder een bestemming hadden. Nu steken hun roestige rompen uit het water van de baai. Het gebied geldt als een van de grootste scheepskerkhoven ter wereld, al is vanaf de kust niet te zien hoeveel wrakken er precies liggen.
De gestrande schepen wegen tussen de 200 en 1.200 ton. Die zijn moeilijk naar een andere plek te slepen. Juist die omvang maakt de wrakken tot obstakels voor schepen die door de baai varen.
De aanvoer van afgedankte schepen was in de jaren 80 op zijn hoogtepunt. Veel rompen bleven daarna tientallen jaren liggen, zonder dat iemand ze kwam opeisen. Inmiddels is er bergingswerk uitgevoerd.
Roestend staal blijft een risico
Aanvaringen zijn een van de gevaren. Waar een romp verder uit elkaar valt, kan ook roest in het water terechtkomen. Olie en verf uit de schepen vormen daarnaast een risico voor het zeeleven in de baai. Hoe groot die schade precies is, zeggen de beschikbare gegevens niet.
Bij de berging telt daarom meer dan de vraag of een wrak in de weg ligt. Een zwaar schip weghalen betekent ook omgaan met staal dat jarenlang in het water heeft gestaan. En zolang andere rompen achterblijven, verdwijnen de risico’s voor scheepvaart en zeeleven niet vanzelf.
Zwaar materieel voor de berging
Het Nederlandse bergingsbedrijf Mammoet Salvage kreeg opdracht om 60 wrakstructuren met voorrang aan te pakken. Daarvoor zette het bedrijf onder meer drie zware Hitachi ZX870-3-machines in, waarmee het staal kon worden doorgesneden.
De verwijdering van de 57 wrakken verliep sneller dan gepland. Het aantal overgebleven wrakken in de baai is onbekend. De opdracht ging over wrakken die voorrang kregen; de veel grotere verzameling schepen verdwijnt daarmee niet in één keer.
Goed om te weten De plek staat bij reisplatform Atlas Obscura inmiddels geregistreerd als permanent gesloten voor bezoekers. Dat zegt iets over de toegang voor toeristen, niet over hoeveel schepen er nu nog in het water liggen.
Ook voor Nederland is oud scheepsstaal een grondstof
In Nouadhibou levert het uit elkaar halen van schepen bruikbaar oud ijzer op. Die handel is belangrijk voor bewoners en bedrijven in de stad. De berging raakt dus ook aan hun inkomsten: het staal dat uit de baai wordt gehaald, heeft nog waarde.
Schepen worden uiteindelijk afgedankt en moeten dan veilig uit elkaar worden gehaald. In Nouadhibou kwam de opruiming tot stand met geld van Europese en Mauritaanse partners, terwijl een Nederlands bedrijf het zware bergingswerk kreeg toegewezen.
Wat er daarna met de achtergebleven schepen gebeurt, hangt af van verdere keuzes over opruimen en ontmantelen. Het uitgevoerde project laat in elk geval zien dat er materieel, geld en werk nodig zijn voordat een oud schip uit het water verdwijnt. Voor de overige wrakken is geen volgende bergingsronde bekendgemaakt.
Over het onderzoek
Bij de aantallen is voorzichtigheid nodig. De genoemde schepen lagen verspreid over de baai, terwijl het opruimproject zich richtte op een selectie wrakken met voorrang. Een actuele telling van de resterende schepen ontbreekt, dus van het oude totaal kun je niet simpelweg het aantal weggehaalde wrakken aftrekken en dat de stand van vandaag noemen.
Ook de beschrijvingen van de huidige situatie lopen uiteen: de baai wordt nog als groot scheepskerkhof beschreven, terwijl ze elders als nagenoeg vrij van wrakken geldt. Die tegenstelling is zonder nieuwe telling niet op te lossen. Na de verwijdering van 57 wrakken is onbekend hoeveel rompen er in de baai van Nouadhibou achterbleven.
